Krzysztof Płonka
diagnosta – praktyk, na co dzień pracujący w Laboratorium Analiz Olejowych Ecol, odpowiedzialny za interpretację wyników badań i wsparcie Klienta w zakresie analizy środków smarnych.

 

 

Poprzedni artykuł  stanowił wstęp do statystycznej analizy wyników badań oleju. Poruszał też kwestie informacji, jakich dostarczają regularne analizy środków smarnych. W dzisiejszej publikacji postaramy się odpowiedzieć na uprzednio postawione pytanie:

 

Jak wyznaczyć optymalne wartości alarmowe, przydatne dla operatorów farm wiatrowych?

Posłużymy się w tym celu wykresem, z którym zapoznaliśmy się  w poprzedniej publikacji.

W pierwszym kroku konieczne jest wyznaczenie średniej oraz odchylenia standardowego (sigma – σ) dla danej populacji wyników. Warto również, na początku, odrzucić skrajnie wysokie wyniki, jeśli występują, ponieważ znacznie wpływają na odchylenie standardowe i mogą fałszować ostatecznie wyznaczone przedziały. Podczas selekcji wyników do analizy bardzo pomocny jest wykres graficzny, gdzie na pierwszy rzut oka widać odstające od normy wyniki. Przy pomocy tych dwóch wielkości statystycznych jesteśmy w stanie wyznaczyć orientacyjne wartości graniczne parametrów zużyciowych. Poniżej przedstawiono znany już Państwu wykres rozkładu normalnego, jednakże z dodatkowo zaznaczonymi przedziałami alarmowymi. Proces ich wyznaczenia wyjaśniono w dalszej części artykułu.

Rys. 1. Wartości graniczne zawartości żelaza w analizowanej populacji wyników.

 

Na wykresie można zauważyć, że większość wyników (ok. 90%) znajduje się w przedziale 0 ÷ 40 ppm. Wnioskujemy więc, że zawartość żelaza w danych granicach możemy uznać za normalną i nie wskazującą na niepokojące procesy zużycia przekładni. Natomiast dalej, po obliczeniu średniej oraz odchylenia standardowego, można oszacować odpowiednie limity graniczne dla zawartości żelaza w badanych przekładniach. W naszym laboratorium przyjęliśmy  trzystopniową skalę ocen: W NORMIE, WSKAZÓWKA oraz UWAGA. Uzyskane wyniki przedstawiono w tabeli poniżej:

 

 

Zgodnie z zaleceniami normy ASTM D7720 zakres „zielony” powinien zawierać się w przedziale od 0 do wartości średniej powiększonej o dwa odchylenia standardowe (+2σ).

 

Lekkie przekroczenie dopuszczalnych granic może wskazywać np. na konieczność kontroli poprawności działania przekładni i sprawdzenia innych parametrów (temperatur, drgań, hałasu) oraz przesłanie do analizy próbki kontrolnej. Natomiast skrajne przekroczenie wartości granicznej najczęściej prowadzi do podjęcia konkretnych akcji serwisowych – wymiany oleju oraz inspekcji przekładni w celu wykrycia potencjalnego zużycia.

 

Statystyka stoi w tym przypadku po naszej stronie, dysponując odpowiednio dużą populacją wyników (im liczniejsza tym bardziej dokładne będą wyznaczone zakresy), mamy możliwość uzyskania wartościowych danych. Należy pamiętać, że są to wartości orientacyjne i nie zawsze mogą być przyjmowane za pewnik – obok przyjętych limitów podczas oceny bardzo ważny jest również trend zmian parametru w czasie. Właśnie na analizie zmian trendu, uzupełnionej o analizę statystyczną, skupimy się w kolejnym artykule. Dopiero oceniając dynamikę zmian parametrów w ciągu eksploatacji i odnosząc ją do przyjętych limitów posiadamy dobry obraz diagnostyczny badanej maszyny.

 

Przeczytaj także:
Analizy oleju w przekładniach turbin wiatrowych – część 1

Analizy oleju w przekładniach turbin wiatrowych – część 3

 

Odwiedź także: www.analizyolejowe.pl